Monday 26th October 2020

کلیات

استان کهگیلویه وبویراحمد با مساحت ۱۵۵۰۴ کیلومتر مربع(تقریباً ۱ درصد مساحت کشور) در جنوب غربی ایران قرار دارد. این استان بین دو مدار ۲۹ درجه و۵۶ دقیقه، و۳۱ درجه و۲۷ دقیقه عرض شمالی ونصف النهار های ۴۹ درجه و۵۳ دقیقه، و۵۱ درجه و ۵۳ دقیقه طول شرقی قرار گرفته است. از شمال به استانهای اصفهان وچهار محال و بختیاری، از شرق با فارس، از جنوب با فارس و بوشهر و از غرب با خوزستان همسایه است. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری این استان دارای ۷ شهرستان، ۱۷ بخش، ۱۶ شهر، ۴۳ دهستان و ۲۲۲۵ آبادی است که ۴۲۷ آبادی آن خالی از سکنه (فصلی) می باشد.
شهرستانهای استان کهگیلویه و بویراحمد شامل بویراحمد، کهگیلویه، گچساران، دنا، چرام، باشت و بهمئی با جمعیتی بالغ بر ۶۳۴ هزار نفر با دارا بودن تنوع اقلیمی، منابع آبی بسیار، معادن متنوع و متعدد، ذخائر نفتی مناسب، گونه های جانوری متعدد، قلل مرتفع، باغات ، کشتزارهای زیباوطبیعت بکر این استان را به مثابه گوشه ای از بهشت جادوان به تصویر کشیده اند.
عشایر استانجامعه عشایری یک جامعه مولد ، کم هزینه و اقتصادی است. در واقع می توان گفت هر چادر عشایری یک کارگاه تولیدی است که علاوه برتنوع تولید ، تمام اعضای خانوار از خردسال تا سالخورده به کار و تلاش مشغولند.به همین دلیل نرخ بیکاری در این جامعه تلاشگر کمتر از ۴ درصد می باشد.
دامنه های رشته کوه زاگرس هم از دیر باز محل استقرار ییلاقی و قشلاقی عشایر استان بوده است. محور اصلی فعالیت جامعه عشایری، دامداری است و در کنار آن زراعت و تولید صنایع دستی نیز همواره بخشی از زندگی هر خانوار عشایری را تشکیل می دهد. استان کهگیلویه و بویراحمد یکی از مراکز تمرکز جامعه ایلی و عشایری کشور است. بر اساس سرشماری عشایر کوچنده در تیر ماه سال ۱۳۸۷ ، حدود ۱۲ هزار خانوار عشایری با جمعیتی در حدود ۸۰ هزار نفر که بیش از ۱۲ درصد جمعیت استان را شامل می شود در قالب ۶ ایل( بویراحمدی، دشمن زیاری، بهمئی، طیبی، چرام، باشت و باوی) در بیش از ۸۰ درصد گستره استان استقرار دارند.علاوه بر ایلات مذکور، تعدادی از خانوارهای عشایری ایلات قشقایی و ممسنی نیز فصولی از سال را در این استان می گذرانند.
استان کهگیلویه وبویراحمد عرصه کوچ شش ایل بومی : بویراحمد ، بهمئی ، طیبی ، دشمن زیاری ، چرام و باشت و بابویی با ۱۶تیره،۱۸۱ طایفه و ۱۸۱۶ اولاد می باشد. اقامت تیره هایی از ایلات قشقایی وممسنی را در فصولی از سال در استان می بایست به جامعه عشایری استان نیز اضافه کرد.جامعه عشایرکوچرو استان که ۱۲٪ جمعیت استان را تشکیل می دهد به استنادنتایج تفصیلی سرشماری سال ۱۳۸۷ عشایر کشور دربرگیرنده۱۱۱۲۰ خانوار با جمعیتی بالغ بر ۷۰۷۶۲ نفر بوده که از این تعداد ۷۱۹۷ خانوار آن در دوره ییلاقی غالباً در شهرستانهای بویراحمد و دنا اقامت دارندکه جمعیتی معادل ۴۴۷۴۴ نفر را درخود جای داده اند. در قشلاق نیز شهرستانهای کهگیلویه و بهمئی و چرام ۶۲۳۴خانوار با جمعیتی بالغ بر ۴۰۴۹۱ نفر و شهرستانهای گچساران و باشت ۱۸۶۹ خانوار را با جمعیتی معادل ۱۰۹۶۰ نفر از جامعه عشایری استان را در خود جای داده اند.عشایر همواره در طول تاریخ خدمات مختلف ارزنده ای را در بخش های تولیدی و اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و حتی نظامی و دفاع از امنیت ملی به جامعه ایرانی ارائه داده است.۱- ویژگیها و نیازهای جامعه عشایری
۱-۱- جمعیت
بر اساس نتایج سرشماری اجتماعی – اقتصادی عشایر کوچنده در سال ۱۳۸۷، ۱۱۱۲۰ خانوار عشایری با جمعیتی معادل ۷۰۷۷۵ نفر ییلاق خود را در این استان می گذرانند که از این تعداد ۳۶۷۷۷ نفر مرد و ۳۳۹۹۸ نفر زن می باشد. همچنین در این سال ۱۰۰۸۸ خانوار عشایری با جمعیتی معادل ۶۳۲۵۵ نفر قشلاق خود را در این استان می گذراندند که از این تعداد ۳۲۸۸۱ نفر مرد و ۳۰۳۴۴ نفر زن بوده اند.
۱-۲- سواد
براساس آخرین سرشماری عشایر کوچنده در تیرماه سال ۱۳۸۷، متوسط باسوادی عشایر استان در دوره ییلاقی ۱۴/۶۶ درصد و در دوره قشلاقی ۷۴/۶۴ درصد می باشد. این شاخص برای مردان و زنان در دوره ییلاقی ۵۴/۷۴ و ۰۹/۵۷ درصد و در دوره قشلاقی ۴۴/۷۳ و ۳۱/۵۵ درصد می باشد. میانگین درصد باسوادی عشایر در مقایسه با جوامع شهری و روستایی استان کمتر است.
۱-۳- بهداشت
امروزه بدلیل افزایش سطح اگاهیهای مردم وبالارفتن سطح سواددرخانوارهای عشایری ودسترسی به مراکزبهداشتی ودرمانی بیش ازگذشته ،موجب رعایت اصول بهداشتی دربین این گروه گشته است وجود خانه های بهداشت روستا و آبادیهای نزدیک به منطقه عشایری وبعضاً دایربودن خانه بهداشت درخودمنطقه عشایری(کانون خودجوش ویاهدایتی) توسعه شبکه راههای ارتباطی وتحت مراقبت قرارگرفتن بانوان بارداروواکسیناسیون بموقع اطفال ووجودآب آشامیدنی بهداشتی در بیشتر مناطق عشایری ،ازعوامل موثردرمقابله با بیماریهای واگیردار وکاهش آن میباشد.
خوشبختانه دراستان کهگیلویه و بویراحمددرزمینه بهداشت عشایرمشکلات زیادی وجود ندارد. و مرگ ومیر ناشی ازبیماریهای مسری طی سالهای گذشته کاهش چشمگیری داشته است. دربخش درمان هم دسترسی مردم به پزشک ومراکز درمانی درمرکزروستاها ومراکزبخش و وجود وسائط نقلیه درمناطق عشایری مشکلات بیماران عشایری راکاهش داده است.مراکزبهداشتی درمانی دراستان بسیارفعال وکاملاً خانوارهای عشایری راتحت پوشش دارند. درمواردی هم باهماهنگی امورعشایراستان خدمات خاصی انجام میدهند. علی ایحال حضور گاه و بیگاه اکیپ های بهداشت و درمان به ویژه اکیپ های تخصصی در مناطق عشایری از جمله انتظارات عشایر عزیز می باشد.
۱-۴- آب آشامیدنی
آب آشامیدنی ضروری ترین خواسته انسان می باشد که بدون آن ادامه زندگی قطعاً با مشکل مواجه است. امروزه علی رغم اینکه آب سالم و بهداشتی به راحتی از طریق لوله کشی در اختیار خانوارهای شهری و روستایی قرار می گیرد اما خانوار عشایری جهت تهیه آن دارای مشکلات عدیده ای است. در بسیاری از مناطق عشایری چشمه ها و قنواتی وجود دارد که اداره امور عشایر اقدام به بهسازی آنها نموده که از آب آن استفاده می نمایند. ولی در مناطقی نیز آب شرب مورد نیاز عشایراز طریق آبرسانی با تانکرهای سیار و ذخیره در آب انبارهای ساخته شده تامین می گردد. لازم به ذکر است که در تعداد ۱۲ کانون توسعه هدایتی و خودجوش که خانوارها اسکان شده اند، تأمین آب شرب از طریق حفر و تجهیز چاه و احداث خط انتقال و احداث شبکه داخلی آب شرب شهرک های اسکان تأمین شده است. همچنین تا کنون بیش از ۸۰۰ دهانه چشمه بهسازی و بیش از ۷۵۰ باب منابع ذخیره آب شرب و کشاورزی در مناطق مختلف عشایری احداث گردیده است. به علاوه بیش از ۷۵۰۰۰۰ متر لوله پلی اتیلن در سایزهای مختلف بین عشایر توزیع شده است. با این وجود هنوز هم در بخشهایی از مناطق عشایری استان چشمه ها و قنوات نیازمند بهسازی و یا دارای فاصله از آبادی های عشایری و یا مناطق نیازمند به احداث منابع ذخیره آب شرب وجود دارد که انشاء ا..با عنایت مسئولین دلسوز و تامین اعتبارات لازم این نیازها برطرف خواهد شد.
۱-۵- مسکن
معمولاً مسکن خانوارهای عشایری به صورت سیه چادر است که از موی بز تهیه شده و در مواردی نیز از چادرهای برزنتی استفاده می نمایند. علاوه بر این در کانونهای توسعه هدایتی و خودجوش اسکان، خانوارهای عشایری اقدام به ساخت و ساز منزل مسکونی نموده که معمولاً در طول سال و یا در بخشی از سال در آن زندگی می کنند. درمناطق ییلاقی استان کهگیلویه و بویراحمد ۵۱۴ خانوار معادل ۶۲/۴ و در قشلاق ۶۵۲۶ خانوار معادل ۹۶/۶۴ درصد خانوارها دارای ساختمان معمولی می باشند.۱-۶- سوخت
معمولاً در گذشته سوخت مصرفی خانوارها جهت پخت و پز و گرمایش از طریق سوخت نباتی (هیزم) و اندکی نیز نفت سفید و گاز مایع بوده است. در سالهای اخیر و با در دستور کار قرارگرفتن طرح جایگزینی سوخت فسیلی اداره کل امور عشایر با آموزش و ترویج سوخت فسیلی (نفت سفید و گاز مایع) در مناطق عشایری استان نقش قابل توجهی را در تغییر الگوی مصرف سوخت و نهایتاً افزایش رفاه خانوار عشایری ایفا نموده است.
بر اساس سرشماری عشایر کوچنده در سال ۱۳۸۷ در مناطق ییلاقی بیش از ۱۰ هزار خانوار و در مناطق قشلاقی نیز بیش از ۵ هزار خانوار برای ایجاد گرما و پخت و پز از هیزم و ذغال چوب استفاده می کرده اند. هرچند این آمار در حال حاضر کاسته شده است ولی استفاده از اعتبارات آموزشی و ترویج سوخت فسیلی سایر دستگاههای تخصصی از قبیل اداره کل حفاظت محیط زیست و اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری در این راستا نیز ضروری است.
اداره کل امور عشایر علاوه بر ترویج سوخت فسیلی در دو سال ۹۰ و ۹۱، ترویج استفاده از انرژی خورشیدی را در مناطق عشایری با نصب و ره اندازی ۴۱ باب حمام خورشیدی آغاز نموده است که بحمدا.. با استقبال مطلوب عشایر روبرو گردیده است.
۱-۷- راه ارتباطی
راهها در واقع شریانهای حیاتی و منشاء تحولات اقتصادی- اجتماعی یک جامعه محسوب می شوند. اگر چه هنوز در موارد معدودی مناطق عشایری فاقد جاده ارتباطی نیز وجود دارد. با توجه به صعب العبور بودن مناطق عشایری و داشتن فاصله زیاد تا جاده های آسفالته اصلی به منظور دسترسی خانوارهای عشایری به محل های استقرار ییلاقی و قشلاقی، اقدامات قابل توجهی توسط اداره کل امور عشایردر خصوص احداث، نگهداری، مرمت و راهگشایی در مناطق عشایری استان صورت گرفته به نحوی که بعد از انقلاب اسلامی تا کنون بیش از ۶۵۰ کیلومتر راه عشایر احداث وسالانه به طور متوسط بیش از ۲۰۰۰ کیلومتر راه عشایری مرمت، نگهداری و بازگشایی شده است.
وضعیت کانون های توسعه استان و امکانات آنها
در مجموع تعدا ۱۳ کانون توسعه عشایری شامل ۹ کانون توسعه هدایتی (برنامه ریزی شده) و ۴ کانون توسعه حمایتی (خود جوش) در مناطق عشایری استان وجود دارد. قابل ذکر است که در تمامی کانون های برنامه ریزی شده مطالعات اجمالی (شناسایی) و دربرخی از آنها مطالعات نیمه تفضیلی و حتی تفضیلی نیز صورت گرفته است.
کانونهای توسعه اسکان هدایتی شامل کانونهای حسین آباد، تخلدان، منصورآباد، و دلی بجک در شهرستان بویراحمد، کانونهای علی آباد(کلاغ نشین) و حکیم قشقائی(پاکوه باشت) و آبگندی در شهرستان گچساران و کانونهای گره ای چرام و اکبر آباد (کلاچوی) در شهرستان کهگیلویه می باشد. کلیه کانونهای اسکان هدایتی به جزء آبگندی دارای امکانات آب، برق، مخابرات، مدرسه، جدول کشی خیابان ها و مخلوط ریزی آنها می باشند و به همه خانوارهای ساکن جهت ساخت منزل مسکونی و آغل و انبار علوفه جداگانه زمین واگذار گردیده است و این شهرک ها شکل نهایی را تقریباً گرفته اند. علاوه بر آن در کانونهای توسعه منصور آباد، علی آباد، حکیم قشقایی و اکبر آباد آسفالت خیابان نیز صورت گرفته است. کانونهای توسعه اسکان حمایتی نیز شامل تنگاری و تنگ تامرادی در شهرستان بویراحمد، پشتکوه باشت در شهرستان باشت و کانون کلاچوی در شهرستان کهگیلویه می باشد که همه آنها دارای امکاناتی نظیر آب، برق، مخابرات، مدرسه و… می باشند. مساحت اراضی واگذار شده به عشایر در کانونهای توسعه اسکان جهت ساخت منزل مسکونی و آغل تقریباً نزدیک به ۱۲۲ هکتار و مساحت اراضی واگذار شده به آنها جهت توسعه باغات و کشاورزی قریب به ۹۴۰ هکتار می باشد. لازم به توضیح که شهرک اسکان عشایر آبگندی در سال ۱۳۸۸ طراحی و اجرا گردیده و هم اکنون مقدمات واگذاری اراضی مسکونی و کشاورزی به عشایر صورت گرفته است
۲- ساختار اقتصادی عشایر
استان کهگیلویه و بویراحمد، سرزمینی کوهستانی در دامنه جنوبی رشته کوه زاگرس می باشد که بدلیل تفاوت اقلیمی و سطوح ارتفاعی در آن از قدیم الایام زمینه معیشت عشایری وجود داشته است. در این معیشت، اقتصاد غالب بر محور دامداری وابسته به مراتع طبیعی است.
بر اساس اطلاعات سرشماری سال ۸۷ از جمعیت ۱۰ ساله و بیشتر عشایر دوره ییلاقی ۳۷/۶۶ درصد شاغل، ۲۳/۱۷ درصد محصل، ۲۳/۸ درصد خانه دار،۸۲/۱ درصد دارای درآمد بدون کار و ۳۶/۳ درصد بیکار (جویای کار) بوده اند. براساس همین اطلاعات از جمعیت ۱۰ ساله و بیشتر عشایر دوره قشلاقی ۸۹/۶۵ درصد شاغل، ۷/۱۶ درصد محصل، ۹۹/۸ درصد خانه دار، ۷۹/۱ درصد دارای درآمد بدون کار و ۷۰/۳ درصد بیکار (جویای کار) بوده اند. مقایسه اطلاعات حاصل از دو سرشماری سال های ۱۳۷۷ و ۱۳۸۷، حاکی از افزایش ۵۳/۱۲ درصدی تعداد شاغلین در دوره ییلاقی و افزایش ۹۵/۱۱ درصدی تعداد شاغلین در دوره قشلاقی است. همچنین یافته های حاصل از سرشماری عشایر کوچنده در سال ۸۷ نشان می دهد که نرخ بیکاری عشایر در مقایسه با نرخ بیکاری استان ۴۷/۱۴ درصد کمتر می باشد.به علاوه با توجه به اینکه نرخ بیکاری در کشور در سال ۸۵ برابر ۵/۱۱ درصد بوده است ارقام نشانگر این موضوع می باشد که نرخ بیکاری عشایر استان از کشور کمتر است، به گونه ای که نرخ بیکاری کل عشایر استان ۹۷/۷ درصد از نرخ بیکاری کشور کمتر می باشد.
۲-۱- مراتع
وسعت مراتع استان ۴۸۰۴۴۹ هکتار می باشد که از این میزان حدود ۳۸۴۴۵۰ هکتار (۸۰ در صد ) قلمرو زیست عشایر به حساب می آید. وسعت مراتع ییلاقی استان ۱۵۳۷۴۳ هکتار و وسعت مراتع قشلاقی ۳۱۷۰۹۶ هکتار می باشد. به علاوه مراتع میان بند متعلق به عشایر ۷۶۸۸ هکتار می باشد. حدود ۴۵ درصد مراتع عشایر دارای وضعیت خوب، ۵۰ درصد متوسط و ۵ درصد وضعیت ضعیف دارند. ۳۰۲۵۸۲ هکتار از این مراتع ممیزی شده و ۲۷۶۸۵۷ هکتار ممیزی نشده و در ۱۱۴۹۷۸ هکتار طرح های مرتعداری در حال اجرا می باشد.
میزان متوسط علوفه قابل برداشت از مراتع ییلاقی ۳۱۵ کیلوگرم در هکتار و مراتع قشلاقی ۱۲۰ کیلو گرم در هکتار می باشد (۶۰ در صد ضریب برداشت ). کل دام متعلق به عشایر در ییلاق وقشلاق به ترتیب ۷۹۴۴۰۸ و ۷۳۵۱۸۸ واحد دامی می باشد. براین اساس ۱۱۶۵۴۵۱واحد دامی مازاد بر ظرفیت مراتع در استان موجود می باشد که باید با اجرای عملیات اصلاح واحیا مراتع ، افزایش تولید علوفه وتامین میزان کمبود علوفه توسط دستگا ههای ذیربط وایجاد اشتغال برای مرتعداران بدون اتکا به مرتع وایجاد واحدهای اقتصادی وتلفیقی از چرای بی رویه مراتع جلوگیری کرد.
۲-۲- دامداری
اصلی ترین و اساسی ترین پایه معشیت و الگوی زندگی عشایر بر بهره برداری از دام و تولید فرآورده های دامی استوار است. نقش اقتصادی دام و دامداری در جامعه عشایری غیر قابل انکار است، چرا که تأمین مایحتاج زندگی عشایر از این طریق امکان پذیر است.دامداری به عنوان اصلی ترین شغل عشایر منبع مهم درآمد آنهاست. جدول شماره ۱ موید اهمیت نقش دامداری و تولیدات آن در اقتصاد جامعه عشایری می باشد. با توجه به عوامل متعدد و عدم بازدهی مناسب دامداری سنتی، معشیت عشایر مبتنی بر دامداری صرف با مشکل مواجه می شود که برای برون رفت از این مشکل، ایجاد و توسعه مشاغل مکمل بویژه در بخش زراعت و باغداری با اجرای پروژه های تامین و انتقال آب کشاورزی توسط اداره کل امور عشایر استان مورد پیگیری می باشد.
۲-۳-زراعت و باغداری
هنوز هم اساس معیشت و الگوی زندگی عشایر بر بهره برداری از دام و تولید فرآورده های دامی استوار است. با این حال جمعیت و جوامع عشایری از دیر باز با زراعت و به خصوص کشت غلات آشنا بوده است و هر کجا که شرایط طبیعی و اقلیمی اجازه داده، فعالیت در زمینه تولیدات زراعی رواج داشته است. از نظر اقتصادی فعالیت در این بخش به عنوان دومین منبع تولید درآمد و معیشت عشایر در خور توجه می باشد، به نحوی که ۲/۲۳ درصد تولیدات باغی استان متعلق به این جامعه است. جدول شماره ۲ میزان سطح زیر کشت و تولید محصولات زراعی و باغی استان را نشان میدهد.۲-۴- صنایع دستی
از ویژگی های برجسته هنرهای سنتی در استان کهگیلویه وبویراحمد هماهنگی رنگها ونقوش مورد استفاده با طبیعت است. از این رو منظری دل انگیز ایجاد می کند وذهن را متأثر می سازد. این هنر تماماً توسط زنان وبدون نقشه قبلی که بر روی کاغذ آمده باشد بافته می شود. قالی، قالیچه، گلیم، جاجیم، گبه، توبره، آئینه دان یا چنته، سفره ، پشتی، حور یا حوال، سجاده، نمکدان و خورجین از دستبافتهای سنتی است که تماماً از مواد پشمی وترکیبی از موی بز تولید می شود. در سالهای اخیر متاسفانه به دلایل مختلف از جمله جابجایی مصارف و نیاز جامعه، حمایت اندک دستگاههای متولی وغیره موجب کم رونقی این صنعت در جامعه عشایری گردیده است. هم اکنون میزان تولید سالانه صنایع دستی عشایراستان حدود ۱۰۴۷۶ متر مربع می باشد که ۵۴ درصد تولیدات صنایع دستی استان را شامل می شود..
۲-۵- طیور
معمولاً خانوارهای عشایری در کنار دامداری تعدادی طیور بومی جهت خودمصرفی پرورش می دهند. این طیور عمدتاً شامل مرغ و در برخی مناطق بوقلمون نیز می باشد. هر خانوار عشایر حداقل بطور متوسط ۴-۳ قطعه مرغ و ۳-۲ قطعه خروس نگهداری می نمایند.مجموع جوجه تولیدی سالانه در هر خانوار عشایر ۳۰- ۲۰ قطعه می باشد. در مناطق عشایری از هر مرغ در حدود ۱۵۰عدد تخم مرغ در سال بدست می آید که بطور متوسط در سال ۵۰۰- ۴۰۰ تخم مرغ برای هر خانوار عشایری تولید می شود.
۲-۶- شیلات
علی رغم وجود چشمه و قنوات در مناطق عشایری، خانوارهای عشایری به اجرای طرح های پرورش ماهی تمایلی نشان نداده اند. عشایر از آب چشمه ها برای شرب انسانی و کشاورزی استفاده می نمایند. از ۱۰۲ مزرعه پرورش ماهی قزل آلا که در استان احداث گردیده، تعداد۳۰ مزرعه پرورش ماهی در مناطق ییلاقی و قشلاقی عشایر واقع گردیده است. به علت شرایط خاص مناطق عشایری و وجود کوهستانهای مرتفع و خالی از سکنه بودن مناطق عشایری در بعضی از فصول سال امکان سرمایه گذاری در بخش شیلات را در این مناطق با مشکل مواجه ساخته است و فاصله زیاد بین مناطق ییلاقی و قشلاقی و مشکلاتی که عشایر جهت رفت و آمد دارند رغبتی جهت سرمایه گذاری نشان نمی دهند.

گالری

اداره کل امور عشاير استان کهگیلویه و بویراحمد

با توجه به شيوه معيشت و نحوه گذران زندگی، که جمعيت کشور ما را در سه جامعه شامل شهری ، روستايی و عشايری تقسيم می کنند، جامعه عشايری با سه ويژگی ، کوچندگی ، وابستگی ايلی و شيوه معيشت متکی به دامداری به عنوان جامعه سوم از ديرباز همواره نقش موثر و. تعيين کننده ای در مسايل اقتصادی ، اجتماعی و امنيت اراضی کشور را داشته است . بدون شناخت عميق از خصوصيات ويژه اين قشر برنامه ريزی دراز مدت و امور خدمات رسانی ، روزمره موفق نخواهند بود. اين ويژگيها و خصوصيات ، سازمان و تشکيلات مناسبی را می طلبد تا ازعهده امور مربوطه بر آيد.

تماس با ما

یاسوج – گلستان 12 – اداره کل امور عشایر استان کهگیلویه و بویر احمد

تلفن :  07433142037 -07433242038

دورنگار:

mail : info@ashayerkvb.ir

شماره پيامك :30007654321478

Template Design:Dima Group